Showbussines po polsku część 1.

01e10f19b2

Od czasów Kieślowskiego w polskim kinie panuje przygnębiające interregnum. Kiedy w 1991 roku Psy Pasikowskiego kopniakiem wywarzyły drzwi wpuszczając świeże powietrze do zatęchłego kina, wydawało się że to początek świetlanej ery. Dziś, gdyby nie Smarzowski, Jakimowski i Wojcieszek polski film broniłby się przed kapitulacją. Z zazdrością patrzymy na kino zza wielkiej wody. Amerykańskie scenariusze, aktorstwo i poziom realizacji to ciągle poziom, od którego nie tylko nas dzielą lata świetlne. America – that’s entertainment! Okazuje się, że ta rozrywka to w dużej mierze zasługa ludzi o znajomo brzmiących nazwiskach.

Już od samego początku Polacy rozdawali karty w amerykańskim przemyśle filmowym. Samuel Goldwyn, współzałożyciel w 1924 r. wytwórni Metro-Golwyn-Mayer to tak naprawdę Szmuel Gelbfisz urodzony w Warszawie. Innym założycielem legendarnej wytwórni był Louis B. Mayer, emigrant z Polski. Bracia Warner, założyciele Warner Bros urodzili się w Krasnosielcu koło Przasnysza. Jedną z największych gwiazd tamtych czasów była wieloletnia narzeczona Rudolfa Valentino, Pola Negri czyli Apolonia Chałupiec. Reżyserem min. Wszystko o Ewie, Nagle, zeszłego lata czy przede wszystkim Kleopatry z Elizabeth Taylor był Joseph L. Mankiewicz. Rodzice Billy’ego Wildera, reżysera takich klasyków jak Bulwar zachodzącego słońca, Pół żartem, pół serio czy Garsoniery mieszkali w przedwojennej Polsce, w Suchej. Klute, Wszyscy ludzie prezydenta i jeden z ostatnich, Raport Pelikana to dzieła Alana J. Pakuli. Paul Mazursky to zarówno reżyser (Moskwa nad rzeką Hudson) jak i aktor (Życie Carlita, Rodzina Soprano). Producentem wielu filmów Romana Polańskiego, zarówno w Europie jak i w stanach był urodzony we Lwowie Gene Gutowski. John Gielgud obok Lawrence’a Oliviera jest uznawany za najwybitniejszego aktora angielskiego. On również pochodzi z Polski, dokładnie mówiąc z magnackiej rodziny Giełgudów herbu Giełgud. Zanim Charles Bronson przyjął imię Charlesa Bronsona nazywał się Karol Dionizy Buczyński i do 15 roku życia mówił tylko po polsku. Można również znaleźć informacje o polskich korzeniach Paula Newmana.

Największą popularnością cieszą się, co zrozumiałe, polskie aktorki. Do polskiego pochodzenia przyznają się min. Natalie Portman, Scarlett Johansson, Gwyneth Paltrow czy siostry Arquette – Patricia i Rosanna, których mamą jest Oliwia Nowak. Lauren Bacall była jedną z największych gwiazd kina noir, wieloletnią żoną Humphreya Bogarta. Jej prawdziwe nazwisko to Betty Joan Perske, była córką emigrantów z Polski. W latach 70 gwiazdką angielskiego kina była Rula Lenska czyli Róża Maria Leopoldyna Łubieńska, córka hrabiego Ludwika Marii Łubieńskiego. Dekadę później wystąpiła w słynnym serialu Robin z Sherwood. W tym samym czasie po drugiej stronie oceanu karierę zaczęły robić takie aktorki jak Christine Baranski ( Orły Temidy, 9 i 1/2 tygodnia, Chicago, Mamma Mia!), Linda Kozlowski ( obydwie części Krokodyla Dundee), Stefanie Powers – właśc. Stefania Zofia Federkiewicz oraz Joanna Pacuła, która wystąpiła min. w Parku Gorkiego, Ucieczce z Sobiboru czy Mój przyjaciel olbrzym z Billym Crystalem, najlepszym prowadzącym oscarowe gale. Nieśmiertelną Doktor Quinn grała Jane Seymour czyli Joyce Penelope Wilhelmina Frankenberg, która wschodnie pochodzenie zawdzięcza dziadkom. Partnerował jej Joe Lando, również aktor o polskich korzeniach. Małgorzata Zajączkowska pod pseudonimem Margaret Sophie Stein zagrała w filmie Mazursky’ego Wrogowie a także serialu All my children. Polskich tropów jest jednak o wiele więcej. Dagmara Domińczyk wystąpiła w takich filmach jak Gwiazda rocka z Markiem Walbergiem, Kinsey czy Syriana z Clooneyem. Jane Krakowski pamiętamy z Ally McBeal, Tea Leoni to gwiazda którą kojarzymy min. z Wyatt Earp, Bad Boys czy Koniec z Hollywood Allena. Jej babka od strony ojca, Helena Adamowska, była aktorką kina niemego oraz założycielką i długoletnią prezes amerykańskiego oddziału UNICEF. W Śwince z klasą czy Złotym kompasie oglądaliśmy Magdę Szubanski, w serialu Chirurdzy czy Artyście Ninę Siemaszko. Pamiętacie genialny Świat wg Malcolma? Znerwicowaną matkę czterech niesfornych synów genialnie zagrała Jane Kaczmarek, siedmiokrotnie nominowana do nagrody Emmy i trzykrotnie do nagrody Złotego Globu. Matką Juliette Binoche jest reżyserka teatralna Monika Stalens, która urodziła się w Częstochowie. Leelee Sobieski wystąpiła min. w Joannie d’Arc, Oczach szeroko zamkniętych czy Domu Glassów. Fantastyczną passę ma Australijka polskiego pochodzenia – Mia Wasikowska. Zagrała kolejno w tak świetnych filmach jak Opór, Amelia Earhart, Wszystko w porządku, Alicja w krainie czarów, Jane Eyre, Restless, Albert Nobbs i ostatnio Gangster. Mia w wywiadach często powtarza, że jest Polką. Męską reprezentację tworzą John Krasinski (Jarhead, Potwory kontra obcy, serial Biuro), Jared Paladecki (Kochane kłopoty, Piątek 13) Casey Siemaszko (Powrót do przyszłości, Zostań ze mną, Młode strzelby), brat Niny czy Shia LaBeouf, którego dziadek pochodzi z Polski. Jacek Koman po występach w Australii czy Ludzkich dzieciach a przede wszystkim Moulin Rouge! pracuje obecnie z Nicolasem Cagem nad Ghost Rider 2.

Polskie nazwiska pojawiają się również wśród reżyserów. Za superpopularną serię Piratów z Karaibów odpowiada Gore Verbinski. Inną popularną serię – Taxi wyreżyserował Gerard Krawczyk. A jeden z najważniejszych tryptyków science-fiction – Matrix? Kiedyś bracia, dziś rodzeństwo Wachowskich. Inny klasyk s-f Tron: Dziedzictwo wyreżyserował w nowej wersji Joseph Kosinski. Drugą najważniejszą nagrodą filmową po Oskarach są Złote Globy. W składzie komisji przyznającej nagrody jest naprawdę czadowa Yola Czaderska Hayek, żywy dowód na american dream prosto z Polski.Chcesz mieć w filmie dobre zdjęcia? Weź Polaka! Holender, Bartkowiak, Kamiński Idziak, Wolski czy Sekuła to ekstraklasa operatorów w Hollywood. Tramwaj zwany pożądaniem, Znikający Punkt, Łowca Androidów Gran Torino czy Pingwiny z Madagaskaru – to tylko kilka najpopularniejszych filmów, których bohaterem jest Kowalski. Producent, reżyser, operator, aktor i głowny bohater. Okazuje się, że Polak w Hollywood to dosyć ważna figura.

Choć fabryka snów w Hollywood ciągle ma się dobrze, dziś to seriale stanowią awangardę w amerykańskiej rozrywce. Przebiły filmy kreatywnością, popularnością i w ogóle je zjadły. O tym jak Polacy wypadają w nowym medium w następnym odcinku. Stay tuned!

 

karl

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Możesz użyć następujących tagów oraz atrybutów HTML-a: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>